Bão CHIP (1998) năm 1998 - Đường đi chi tiết, cường độ, ảnh vệ tinh, sụt áp

Thời gian	Tọa độ tâm	Áp suất	Sức gió	Gió giật	Phân loại	Bán kính gió (cấp 6+)
07:00 11/11/1998	8.6°N, 114.1°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 11/11/1998	8.6°N, 113.8°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 11/11/1998	8.7°N, 113.4°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 12/11/1998	8.8°N, 113.0°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 12/11/1998	8.9°N, 112.7°E	1000hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 12/11/1998	9.7°N, 112.4°E	994hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
19:00 12/11/1998	9.5°N, 112.0°E	994hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
01:00 13/11/1998	10.0°N, 111.8°E	994hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 13/11/1998	10.5°N, 111.5°E	994hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
13:00 13/11/1998	10.9°N, 111.2°E	994hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
19:00 13/11/1998	11.2°N, 110.7°E	996hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
01:00 14/11/1998	11.3°N, 109.8°E	998hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 14/11/1998	11.1°N, 109.1°E	1002hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 14/11/1998	10.8°N, 108.6°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--

Tổng quan khái quát toàn bộ cơn bão

Hành trình, cường độ đỉnh, xếp hạng trong năm & các đặc điểm bất thường — tổng hợp tự động từ chuỗi quan trắc JMA và các dũ liệu quốc tế khác

Khái quát

Hồ sơ khái quát cơn bão

CHIP · 1998

Số hiệu 199812 · Nguồn quan trắc: JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản)

Bão

Ghi nhận cuối: 10178 ngày trước (13:00 14/11/1998)

74 km/hGió đỉnh (~40 kt)Sức gió mạnh nhất bão đạt được trong cả vòng đời — càng cao thì bão càng dữ dội.

994 hPaÁp suất thấp nhấtÁp suất tại tâm bão; con số càng thấp thì bão càng mạnh.

788 kmQuãng đườngTổng chiều dài đường đi mà tâm bão đã vạch ra từ đầu đến cuối.

3 ngày 6 giờThời gian hoạt độngKhoảng thời gian từ lúc bão hình thành đến khi tan hẳn.

#12/16Mạnh nhất năm 1998Thứ hạng sức gió của bão so với mọi cơn bão trong cùng mùa.

Theo dõi đầu tiên Thành bão Đạt đỉnh Ghi nhận cuối Địa danh lấy từ BigDataCloud

Ghi nhận theo dõi đầu tiên

Biển Đông

07:00 11/11/1998

8.60°N, 114.10°E

Vùng áp thấp 1004 hPa

Chính thức mạnh lên thành bão

Biển Đông

13:00 12/11/1998

9.70°N, 112.40°E

Bão 65 km/h 994 hPa

Đạt cường độ đỉnh

Biển Đông

07:00 13/11/1998

10.50°N, 111.50°E

Bão 74 km/h 994 hPa

Ghi nhận cuối cùng

Biển Đông

13:00 14/11/1998

10.80°N, 108.60°E

Vùng áp thấp 1004 hPa

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Theo dữ liệu đường bờ biển, tâm bão di chuyển hoàn toàn trên biển — không ghi nhận đổ bộ đất liền trong suốt vòng đời.

Mức độ mạnh trong năm

#12 trên tổng 16 cơn bão mùa 1998
(xếp theo gió mạnh nhất)

Tăng cường nhanh (RI)

40kt/24h

Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 40 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). 07:00 12/11/1998 → 07:00 13/11/1998

Mức sụt áp tối đa

6hPa/6h

8hPa/12h

10hPa/24h

10hPa/48h

Sụt áp vừa phải Áp suất tâm giảm từ tốn — bão mạnh lên ổn định, không đột biến.

Sụt áp càng lớn trong thời gian ngắn cho thấy bão tăng cấp càng dữ dội. Mốc ~24 hPa/24h là ngưỡng "bom khí tượng" (bão bùng nổ cường độ).

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Có 2 lần chuyển hướng gấp (>70°) trong quá trình di chuyển.

10.1Tốc độ TB (km/h)

16.5Tốc độ tối đa (km/h)

1.21×Độ uốn khúc

Kết cấu gió & năng lượng

Bán kính gió mạnh: 120 (nm) / 220 (km)

Đường kính vùng bão: —

ACE: 1.3264 ×10⁴ kt²

PDI: 0.5813 ×10⁶ kt³

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

ACE & PDI được tính từ gió 1 phút, quy đổi từ gió 10 phút (JMA) qua một hệ số. Mặc định là 1.14 (WMO). Bạn có thể đặt lại hệ số trong khoảng 1.05–1.30, và/hoặc thêm các khoảng cấp gió Beaufort dùng hệ số riêng. Cài đặt được lưu trong trình duyệt và áp dụng cho mọi cơn bão cho tới khi bạn thay đổi hoặc đưa về mặc định.

Hệ số mặc định

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Mức năng lượng: Thấp

Cơn bão đã tích luỹ 1.3264 ×10⁴ kt² năng lượng (ACE) — năng lượng tích luỹ khiêm tốn — bão yếu hoặc tồn tại ngắn.

Xếp thứ 12/16 về năng lượng trong mùa bão 1998.
Chiếm 1.2% tổng năng lượng của cả 16 cơn bão trong mùa.
Mạnh gấp 0.2 lần ACE trung bình mỗi cơn bão trong mùa (~7.18 ×10⁴ kt²).

PDI · Chỉ số phá hoại0.5813×10⁶ kt³

PDI đo tổng "sức tàn phá" tích luỹ theo lập phương của sức gió — càng cao thì tiềm năng gây thiệt hại của bão càng lớn.

ACE & PDI tính từ gió 1 phút (quy đổi từ gió 10 phút JMA ×1.14) tại các bản tin 00/06/12/18 UTC. Thứ hạng năng lượng được tính lại trực tiếp cho toàn bộ các cơn bão cùng mùa.

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

28.4°C Thuận lợi cao

Đánh giá nền nhiệt: Biển ấm (28–29°C), trên ngưỡng 26.5°C khá nhiều — cung cấp đủ năng lượng để bão mạnh lên.

28.7°CSST trung bình

29.4°CCao nhất

27.5°CThấp nhất

28.4°CTại điểm đạt đỉnh

100%Điểm ≥ 26.5°C

SST & sức gió tại từng mốc dọc đường đi tâm bão SST (°C) Ngưỡng 26,5°C Sức gió (km/h)

Chạm/bấm (hoặc rê chuột) vào từng cột để xem chi tiết SST & sức gió tại thời điểm đó. Cột xám = tâm bão trên đất liền / không có dữ liệu SST.

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	SST	So với 26.5°C	Sức gió
07:00 11/11/1998	8.60°N, 114.10°E	29.3°C	+2.8°C	KXĐ
13:00 11/11/1998	8.60°N, 113.80°E	29.3°C	+2.8°C	KXĐ
19:00 11/11/1998	8.70°N, 113.40°E	29.4°C	+2.9°C	KXĐ
01:00 12/11/1998	8.80°N, 113.00°E	29.3°C	+2.8°C	KXĐ
07:00 12/11/1998	8.90°N, 112.70°E	29.4°C	+2.9°C	KXĐ
13:00 12/11/1998	9.70°N, 112.40°E	29.1°C	+2.6°C	65 km/h
19:00 12/11/1998	9.50°N, 112.00°E	29.0°C	+2.5°C	65 km/h
01:00 13/11/1998	10.00°N, 111.80°E	28.5°C	+2.0°C	65 km/h
07:00 13/11/1998	10.50°N, 111.50°E	28.4°C	+1.9°C	74 km/h
13:00 13/11/1998	10.90°N, 111.20°E	28.2°C	+1.7°C	74 km/h
19:00 13/11/1998	11.20°N, 110.70°E	28.2°C	+1.7°C	74 km/h
01:00 14/11/1998	11.30°N, 109.80°E	27.7°C	+1.2°C	74 km/h
07:00 14/11/1998	11.10°N, 109.10°E	27.5°C	+1.0°C	KXĐ
13:00 14/11/1998	10.80°N, 108.60°E	27.8°C	+1.3°C	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt độ bề mặt biển dao động 27.5–29.4°C (trung bình 28.7°C); 100% số điểm lấy mẫu nằm trên ngưỡng phát triển bão 26.5°C. Tại thời điểm đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển ấm 28.4°C — hoàn toàn phù hợp và đủ năng lượng để bão đạt được phân loại Bão. Việc bão tăng cường nhanh trùng khớp với dải biển rất ấm (đỉnh SST tại 29.4°C) — nền nhiệt cao là một trong những yếu tố hỗ trợ pha tăng cường nhanh. Về cuối vòng đời, bão di chuyển sang vùng biển mát hơn (27.8°C so với 29.3°C lúc đầu) — nền nhiệt giảm dần là yếu tố góp phần khiến bão suy yếu.

Nguồn dữ liệu SST: NOAA OISST v2.1 (0.25°, dữ liệu ngày) · NOAA CoastWatch ERDDAP. Ngưỡng 26.5°C là điều kiện nhiệt tối thiểu để bão nhiệt đới hình thành và duy trì.

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

3,805 m Rất thuận lợi

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Biển rất sâu (≥ 1000 m) — kho nhiệt đại dương khổng lồ, gần như không có phản hồi nước lạnh khi bão khuấy trộn, điều kiện lý tưởng để duy trì và tăng cường.

1,751 mĐộ sâu trung bình

3,885 mSâu nhất

32 mNông nhất

3,805 mTại điểm đạt đỉnh

85%Điểm ≥ 200 m

Đường phía trên là sức gió của bão; khối bên dưới là mặt cắt đáy biển; phần đất nâu nhô lên trên mặt biển là địa hình khi bão đã vào bờ. Chạm/bấm vào từng điểm để xem độ sâu (hoặc cao độ) & sức gió tại đó.

Đáy biển (tô theo độ sâu) Sức gió tâm bão Ranh giới biển sâu 200 m Nước nông ven bờ Địa hình đất liền (nhô trên mặt biển)

41 km/hGió TB khi ở biển sâu (≥ 200 m)

12 km/hGió TB khi ở nước nông (< 200 m)

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ sâu / Cao độ	Phân loại	Sức gió
07:00 11/11/1998	8.60°N, 114.10°E	1,687 m	Biển sâu	KXĐ
13:00 11/11/1998	8.60°N, 113.80°E	691 m	Biển sâu vừa	KXĐ
19:00 11/11/1998	8.70°N, 113.40°E	2,069 m	Biển sâu	KXĐ
01:00 12/11/1998	8.80°N, 113.00°E	2,023 m	Biển sâu	KXĐ
07:00 12/11/1998	8.90°N, 112.70°E	1,086 m	Biển sâu	KXĐ
13:00 12/11/1998	9.70°N, 112.40°E	1,551 m	Biển sâu	65 km/h
19:00 12/11/1998	9.50°N, 112.00°E	2,002 m	Biển sâu	65 km/h
01:00 13/11/1998	10.00°N, 111.80°E	3,532 m	Vực sâu đại dương	65 km/h
07:00 13/11/1998	10.50°N, 111.50°E	3,805 m	Vực sâu đại dương	74 km/h
13:00 13/11/1998	10.90°N, 111.20°E	1,623 m	Biển sâu	74 km/h
19:00 13/11/1998	11.20°N, 110.70°E	1,863 m	Biển sâu	74 km/h
01:00 14/11/1998	11.30°N, 109.80°E	265 m	Biển sâu vừa	74 km/h
07:00 14/11/1998	11.10°N, 109.10°E	84 m	Thềm lục địa	KXĐ
13:00 14/11/1998	10.80°N, 108.60°E	38 m	Biển nông	KXĐ

Dọc hành trình, độ sâu đáy biển nơi tâm bão đi qua dao động 32–3,885 m (trung bình ~1,751 m); 85% số điểm lấy mẫu nằm trên vùng biển sâu ≥ 200 m. Độ sâu là chỉ dấu gián tiếp cho bề dày lớp nước ấm (nhiệt lượng đại dương khả dụng): biển càng sâu, nước lạnh tầng dưới càng khó bị khuấy lên làm mát mặt biển, nên bão càng được tiếp nhiệt bền bỉ. Khi đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển rất sâu ~3,805 m — kho nhiệt gần như vô hạn so với nhu cầu của bão, hoàn toàn phù hợp để bão đạt và giữ phân loại Bão. Đối chiếu số liệu: sức gió trung bình khi bão ở vùng biển sâu (~41 km/h) cao hơn rõ rệt so với khi ở vùng nước nông (~12 km/h) — khớp với cơ chế biển sâu nuôi bão mạnh hơn. Pha tăng cường nhanh diễn ra chủ yếu trên nền biển sâu — bề dày lớp nước ấm lớn là một trong những điều kiện đại dương hỗ trợ cho việc bùng phát cường độ. Về cuối vòng đời, tâm bão đi vào vùng biển nông dần (từ ~1,687 m xuống ~38 m) khi tiến gần bờ — độ sâu giảm khiến khuấy trộn dễ đưa nước lạnh lên mặt, cộng ma sát đáy, góp phần làm bão suy yếu.

Nguồn dữ liệu độ sâu & cao độ: GEBCO 2020 (lưới ~450 m) · Open Topo Data (GEBCO 2020 bao gồm cả địa hình đất liền). Giá trị âm = độ sâu đáy biển, dương = cao độ địa hình so với mực nước biển. Ngưỡng 200 m ≈ mép thềm lục địa — ranh giới giữa biển sâu (tiếp nhiệt tốt) và biển nông (dễ bị làm lạnh).

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

38.6 kJ/cm² Thuận lợi vừa

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Kho nhiệt ở mức trung bình (30–50 kJ/cm²) (lớp 26°C dày ~43 m) — đủ để duy trì cường độ nhưng chưa lý tưởng cho tăng cường nhanh.

60.4OHC trung bình (kJ/cm²)

95.5Cao nhất

19.9Thấp nhất

38.6Tại điểm đạt đỉnh

69%Điểm ≥ 50 kJ/cm²

59 mĐộ dày lớp ấm 26°C trung bình (D26)

84 mD26 dày nhất

Diễn biến nhiệt lượng đại dương dọc hành trình OHC (kJ/cm²) Ngưỡng RI ~50 Sức gió (km/h)

≥90 60–90 50–60 (RI) 30–50 10–30 <10

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	OHC	Lớp 26°C (D26)	Sức gió
07:00 11/11/1998	8.60°N, 114.10°E	95.5 kJ/cm²	73 m	KXĐ
13:00 11/11/1998	8.60°N, 113.80°E	83.4 kJ/cm²	67 m	KXĐ
19:00 11/11/1998	8.70°N, 113.40°E	80.9 kJ/cm²	65 m	KXĐ
01:00 12/11/1998	8.80°N, 113.00°E	80.9 kJ/cm²	65 m	KXĐ
07:00 12/11/1998	8.90°N, 112.70°E	69.5 kJ/cm²	61 m	KXĐ
13:00 12/11/1998	9.70°N, 112.40°E	60.3 kJ/cm²	56 m	65 km/h
19:00 12/11/1998	9.50°N, 112.00°E	63.4 kJ/cm²	58 m	65 km/h
01:00 13/11/1998	10.00°N, 111.80°E	40.9 kJ/cm²	45 m	65 km/h
07:00 13/11/1998	10.50°N, 111.50°E	38.6 kJ/cm²	43 m	74 km/h
13:00 13/11/1998	10.90°N, 111.20°E	35.8 kJ/cm²	41 m	74 km/h
19:00 13/11/1998	11.20°N, 110.70°E	19.9 kJ/cm²	30 m	74 km/h
01:00 14/11/1998	11.30°N, 109.80°E	58.1 kJ/cm²	84 m	74 km/h
07:00 14/11/1998	11.10°N, 109.10°E	58.1 kJ/cm²	84 m	KXĐ
13:00 14/11/1998	10.80°N, 108.60°E	—	—	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt lượng đại dương (OHC, tương đối ngưỡng 26°C) dao động 19.9–95.5 kJ/cm² (trung bình 60.4 kJ/cm², độ sâu đẳng nhiệt 26°C trung bình ~59 m); 69% số điểm vượt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm². OHC là thước đo TRỰC TIẾP hơn cả SST và độ sâu đáy biển: nó đo lượng nhiệt tích trong toàn bộ lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C. Khi bão khuấy trộn làm nước lạnh tầng dưới trồi lên, OHC cao (lớp ấm dày) giúp mặt biển ít bị làm mát, nên bão được tiếp nhiệt bền bỉ. Đáng chú ý, khi đạt đỉnh OHC chỉ ~38.6 kJ/cm² (lớp 26°C mỏng ~43 m) — dưới ngưỡng RI ~50 kJ/cm²; cường độ đỉnh nhiều khả năng nhờ khí quyển thuận lợi hơn là kho nhiệt đại dương, và bão dễ suy yếu sau đó. Pha tăng cường nhanh trùng với dải biển giàu nhiệt (OHC đỉnh tới 95.5 kJ/cm²) — kho nhiệt đại dương dày là điều kiện đại dương cốt lõi hỗ trợ RI. Kho nhiệt ở pha mạnh lên (~68.2 kJ/cm²) cao hơn rõ rệt pha suy yếu (~42.1 kJ/cm²) — nhất quán với việc bão suy yếu khi rời vùng biển giàu nhiệt.

Nguồn dữ liệu OHC: NOAA GODAS Ocean Reanalysis (thế nhiệt pottmp, 40 mực sâu) · NOAA PSL THREDDS (NCSS). Ngưỡng ~50 kJ/cm² (lớp 26°C dày ≥ 60 m) là mức kho nhiệt thuận lợi cho bão tăng cường nhanh.

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu

Trong toàn bộ vòng đời, tâm bão không đi vào đất liền nên không xét độ ẩm đất — hiệu ứng đại dương nâu chỉ xảy ra khi bão ở trên đất liền. Hiệu ứng đại dương nâu chỉ có ý nghĩa khi tâm bão ở trên đất liền: nếu đất đủ ẩm ướt, bốc hơi mạnh như mặt biển sẽ cấp nhiệt-ẩm giúp bão duy trì/mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu ngay.

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Độ ẩm tầng trung (500–700 hPa)

87% Rất thuận lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Tầng giữa khí quyển rất ẩm (≥ 70%) — nuôi dưỡng đối lưu sâu, hạn chế không khí khô xâm nhập vào lõi bão.

82%Trung bình 67–96%Dao động 100%Điểm ≥ 60%

Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa)

8.6m/s · Trung bình tại điểm bão đạt đỉnh

Đứt gió trung bình (~15–20 hải lý/giờ) — bắt đầu gây nghiêng trục, hạn chế phần nào khả năng mạnh lên.

13.7TB (m/s) 6.0–19.3Dao động 21%Điểm < 20kt

Độ ẩm tầng trung (%) Độ đứt gió (m/s) Ngưỡng thuận lợi

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm tầng trung	Độ đứt gió	Sức gió
07:00 11/11/1998	8.60°N, 114.10°E	67%	14.5 m/s	KXĐ
13:00 11/11/1998	8.60°N, 113.80°E	76%	16.7 m/s	KXĐ
19:00 11/11/1998	8.70°N, 113.40°E	75%	19.3 m/s	KXĐ
01:00 12/11/1998	8.80°N, 113.00°E	76%	13.6 m/s	KXĐ
07:00 12/11/1998	8.90°N, 112.70°E	78%	6.0 m/s	KXĐ
13:00 12/11/1998	9.70°N, 112.40°E	76%	9.1 m/s	65 km/h
19:00 12/11/1998	9.50°N, 112.00°E	82%	12.0 m/s	65 km/h
01:00 13/11/1998	10.00°N, 111.80°E	79%	13.3 m/s	65 km/h
07:00 13/11/1998	10.50°N, 111.50°E	87%	8.6 m/s	74 km/h
13:00 13/11/1998	10.90°N, 111.20°E	84%	17.0 m/s	74 km/h
19:00 13/11/1998	11.20°N, 110.70°E	87%	17.5 m/s	74 km/h
01:00 14/11/1998	11.30°N, 109.80°E	89%	15.0 m/s	74 km/h
07:00 14/11/1998	11.10°N, 109.10°E	92%	12.5 m/s	KXĐ
13:00 14/11/1998	10.80°N, 108.60°E	96%	16.9 m/s	KXĐ

Độ ẩm tầng trung khí quyển (trung bình 500–700 hPa) dao động 67–96% (trung bình 82%); 100% số điểm đạt mức ẩm thuận lợi (≥ 60%). Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa) dao động 6.0–19.3 m/s (trung bình 13.7 m/s ≈ 27 hải lý/giờ). Tại thời điểm bão đạt đỉnh, môi trường rất thuận lợi: tầng giữa đủ ẩm (87%) và đứt gió thấp (8.6 m/s) — cả hai yếu tố cùng hỗ trợ bão đạt cường độ cực đại. Pha tăng cường nhanh diễn ra trùng với cửa sổ môi trường thuận lợi (đứt gió xuống thấp và tầng giữa ẩm) — phù hợp với lý thuyết về tăng cường nhanh.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (2.5°, 4 obs synoptic/ngày) — RH tầng trung 500–700 hPa & đứt gió 200–850 hPa. Độ ẩm tầng trung ≥ 60% và độ đứt gió < 20 hải lý/giờ (~10 m/s) là các điều kiện thuận lợi cho bão. Độ đứt gió = độ lớn hiệu vector gió giữa 200 hPa và 850 hPa.

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Gió trung bình theo khối lượng lớp dẫn đường 850–200 hPa chính là "dòng chảy" lái cơn bão. So sánh vector dòng dẫn (xanh) với vector di chuyển thực của tâm bão (đỏ) suy từ hai điểm quỹ đạo liên tiếp cho biết bão có bám theo dòng môi trường hay không; phần lệch còn lại phản ánh beta-drift và các tác động khác.

Sai lệch góc trung bình

39°

Lệch vừa phải · lớn nhất 127°

Tốc độ dẫn đường vs thực

17 / 10 km/h

Dòng dẫn đủ mạnh để lái bão

Hướng dòng dẫn chủ đạo

tây

phương vị ~286°

Vector dòng dẫn đường (850–200 hPa) Vector di chuyển thực của tâm bão Quỹ đạo bão

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Dòng dẫn đường	Di chuyển thực	Sai lệch góc
07:00 11/11/1998	8.60°N, 114.10°E	9.4 km/h · tây	5.5 km/h · tây	20°
13:00 11/11/1998	8.60°N, 113.80°E	4.8 km/h · tây bắc	7.6 km/h · tây	30°
19:00 11/11/1998	8.70°N, 113.40°E	4.4 km/h · đông nam	7.6 km/h · tây	127°
01:00 12/11/1998	8.80°N, 113.00°E	25.1 km/h · tây	5.8 km/h · tây	27°
07:00 12/11/1998	8.90°N, 112.70°E	20.1 km/h · tây	15.8 km/h · bắc	66°
13:00 12/11/1998	9.70°N, 112.40°E	18.5 km/h · tây	8.2 km/h · tây nam	30°
19:00 12/11/1998	9.50°N, 112.00°E	18.8 km/h · tây bắc	10.0 km/h · bắc	36°
01:00 13/11/1998	10.00°N, 111.80°E	21.2 km/h · tây bắc	10.8 km/h · tây bắc	10°
07:00 13/11/1998	10.50°N, 111.50°E	28.6 km/h · bắc	9.2 km/h · tây bắc	19°
13:00 13/11/1998	10.90°N, 111.20°E	10.1 km/h · tây nam	10.7 km/h · tây bắc	63°
19:00 13/11/1998	11.20°N, 110.70°E	11.0 km/h · tây	16.5 km/h · tây	7°
01:00 14/11/1998	11.30°N, 109.80°E	36.7 km/h · tây	13.3 km/h · tây	24°
07:00 14/11/1998	11.10°N, 109.10°E	17.7 km/h · tây bắc	10.7 km/h · tây nam	76°
13:00 14/11/1998	10.80°N, 108.60°E	17.0 km/h · tây nam	10.7 km/h · tây nam	15°

Dòng dẫn đường tầng cao (gió trung bình theo khối lượng lớp 850–200 hPa) dọc đường đi có tốc độ trung bình ~17 km/h, hướng chủ đạo về phía tây. Bão di chuyển thực tế trung bình ~10 km/h; sai lệch góc trung bình giữa hướng dòng dẫn và hướng đi thực khoảng 39° (Lệch vừa phải), lớn nhất ~127°. Hướng di chuyển lệch vừa phải khỏi dòng dẫn — ngoài dòng môi trường, chuyển động của bão còn chịu tác động của beta-drift và tương tác với các hệ thống lân cận. Bão đi chậm hơn đáng kể so với tốc độ dòng dẫn (~10 so với ~17 km/h) — thường do ma sát nội tại và thành phần beta-drift ngược hướng làm hãm bớt. Bão có lần đổi hướng mạnh (~97° quanh 13:00 12/11/1998) trong khi dòng dẫn gần như KHÔNG đổi (~0°) — chuyển hướng này nghiêng về nguyên nhân beta-drift/tương tác hơn là do dòng dẫn.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (gió u,v theo mực áp) — trung bình lớp dẫn đường 850–200 hPa. Hướng dòng dẫn = hướng gió trung bình lớp thổi về (0°=Bắc, 90°=Đông); hướng di chuyển suy từ 2 điểm quỹ đạo liên tiếp. Sai lệch nhỏ (ở Bắc bán cầu thường lệch về tây bắc) là biểu hiện của beta-drift.

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Quy mô vùng gió của bão — không chỉ gió mạnh đến đâu mà còn trải rộng bao xa — quyết định phạm vi và mức độ tàn phá. Mô phỏng bên dưới dựng theo số liệu bán kính gió lớn nhất trong best track JMA.

Gió mạnh (cấp 6+) Mắt bão

Quy mô trung bìnhkích thước vùng gió ở mức phổ biến của một cơn bão nhiệt đới

Gió mạnh (cấp 6+)

222km bán kính

Đường kính ~444 km · trục lớn/nhỏ 222/222 km

Dải bán kính cả vòng đời: 74–222 km (TB ~148 km)

Không ghi nhận vùng gió cấp 10+.

Cấu trúc trường gió: gần đối xứng. Ghi nhận bán kính gió ở 7/14 mốc quan trắc.

Các điểm nổi bật khác về trường gió

Không chỉ tại thời điểm bán kính lớn nhất — dưới đây là những mốc đáng chú ý khác dọc đường đi, mỗi mốc phản ánh một đặc điểm riêng về cách trường gió của bão mở rộng, siết chặt hay lệch hướng theo từng pha.

Vùng gió mạnh cực đại

BK 222 km ĐK 444 km Gió tâm 74 km/h

Thời điểm trường gió cấp 6+ trải rộng nhất — phạm vi ảnh hưởng gió mạnh, gió giật lớn nhất trong toàn bộ vòng đời bão.

19:00 13/11/1998

Bão "nở" nhanh nhất

BK 167 km ĐK 333 km Gió tâm 74 km/h

Vùng gió mạnh bung rộng thêm khoảng 74 km bán kính so với bản tin liền trước (~12 km bán kính/giờ) — hoàn lưu mở rộng nhanh, vùng nguy hiểm lan ra tứ phía.

07:00 13/11/1998

Vùng gió mạnh (cấp 6 trở lên) mở rộng lớn nhất tới bán kính khoảng 222 km (~120 hải lý, đường kính ~444 km) vào 19:00 13/11/1998 khi sức gió tâm bão ~74 km/h. Xét về quy mô, bão được xếp vào nhóm "Quy mô trung bình": kích thước vùng gió ở mức phổ biến của một cơn bão nhiệt đới. Trường gió gần như đối xứng quanh tâm, cho thấy cấu trúc bão siết chặt, cân đối. Bán kính gió rộng đồng nghĩa diện tích mặt biển bị gió dồn lớn hơn (nguy cơ nước dâng do bão cao), đà gió dài tạo sóng lớn và sóng lừng lan xa, kèm dải mưa hoàn lưu gây gió giật và ngập lụt trên diện rộng ngay cả khi tâm bão còn ở xa. Bán kính vùng gió mạnh cũng là căn cứ để khoanh vùng nguy hiểm trên biển, xác định phạm vi sơ tán và ước tính khoảng thời gian an toàn còn lại trước khi gió mạnh ập tới.

Bán kính gió lấy theo giá trị lớn nhất trong vòng đời bão (nguồn: best track JMA). Vòng gió được vẽ lệch tâm theo trục lớn/nhỏ để phản ánh mức độ bất cân đối của trường gió thực tế.

Biểu đồ vòng đời cường độ

Sức gió (km/h)Áp suất (hPa)

Bản đồ đường đi & cường độ (tự dựng từ best track JMA · bấm vào từng mốc để xem chi tiết)

Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS bão CHIP — Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS (đổi theo mốc thời gian đang chọn)

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Bão CHIP (1998) được JMA ghi nhận theo dõi đầu tiên tại Biển Đông lúc 07:00 11/11/1998. Hệ thống chính thức mạnh lên thành bão (cấp 8) tại Biển Đông vào 13:00 12/11/1998. Bão đạt cường độ đỉnh gần Biển Đông với sức gió 74 km/h (~40 kt), phân loại Bão, áp suất tâm thấp nhất 994 hPa. Xét theo gió mạnh nhất, đây là cơn bão mạnh thứ 12/16 của mùa bão 1998. Bão được ghi nhận lần cuối tại Biển Đông lúc 13:00 14/11/1998. Tổng quãng đường di chuyển khoảng 788 km trong 3 ngày 6 giờ (tốc độ trung bình ~10 km/h). Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 40 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). Về điều kiện nền nhiệt biển: SST trung bình dọc đường đi ~28.7°C (Thuận lợi cao — ngưỡng phát triển bão là 26.5°C). Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung ~82% (Rất thuận lợi), đứt gió thẳng đứng ~13.7 m/s (Trung bình). Về độ sâu đáy biển: bão đi qua vùng biển sâu trung bình ~1,751 m (Rất thuận lợi cho việc tiếp nhiệt), tại điểm đạt đỉnh độ sâu ~3,805 m — biển càng sâu, lớp nước ấm càng dày và bão càng ít bị vệt nước lạnh làm suy yếu. Về nhiệt lượng đại dương (OHC): trung bình dọc đường đi ~60.4 kJ/cm² (Thuận lợi vừa — ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm²), tại điểm đạt đỉnh ~38.6 kJ/cm². OHC phản ánh bề dày lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C — thước đo trực tiếp hơn cả SST và độ sâu đáy biển. Theo dữ liệu đường bờ biển, tâm bão di chuyển hoàn toàn trên biển và không đổ bộ đất liền.

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Khi hai cơn bão (xoáy thuận) tiến lại đủ gần nhau — thường trong khoảng ~1.400 km — chúng bắt đầu quay quanh một điểm chung nằm giữa hai tâm, gọi là khối tâm chung. Hiện tượng này được nhà khí tượng Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara mô tả năm 1921 nên mang tên ông.

Ở Bắc bán cầu, hai xoáy quay quanh nhau theo chiều ngược kim đồng hồ, khiến quỹ đạo cả hai bị bẻ cong và hướng di chuyển thay đổi khó lường. Tùy vào khoảng cách và chênh lệch cường độ, tương tác có thể dẫn tới ba kết cục chính:

Xoay quanh nhau: hai cơn cùng quay quanh khối tâm chung như đang "khiêu vũ", quỹ đạo uốn cong nhưng vẫn giữ khoảng cách với nhau.
Hấp thụ (nuốt): cơn mạnh hơn hút lấy và nhập cơn yếu hơn vào làm một, hợp nhất thành một xoáy lớn duy nhất.
Đẩy xa nhau: sau khi quay được một đoạn, hai cơn tách ra và bị "văng" theo hai hướng ngược nhau, rời xa dần.

Vì vậy đây là yếu tố quan trọng khi dự báo đường đi của bão đôi.

Bên dưới là phân tích cụ thể mức độ tương tác giữa cơn bão này với từng cơn bão cùng thời kỳ, kèm mô phỏng chuyển động hai tâm bão.

Đang phân tích tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ…

Menu Chính

CHIP (1998)

Bán kính gió

Diễn biến: CHIP (1998)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam

Menu Chính

NGÔN NGỮ

Chọn vị trí xem thời tiết

CHIP (1998)

Diễn biến: CHIP (1998)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam