Bão HELEN (1992) năm 1992 - Đường đi chi tiết, cường độ, ảnh vệ tinh, sụt áp

Thời gian	Tọa độ tâm	Áp suất	Sức gió	Gió giật	Phân loại	Bán kính gió (cấp 6+)
07:00 26/07/1992	25.8°N, 158.0°E	1012hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 26/07/1992	26.5°N, 158.0°E	1008hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 26/07/1992	27.3°N, 158.2°E	1000hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
01:00 27/07/1992	28.5°N, 158.1°E	1000hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 27/07/1992	29.9°N, 158.0°E	996hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
13:00 27/07/1992	31.9°N, 158.2°E	996hPa	74km/h Cấp 8	--	Bão
19:00 27/07/1992	33.8°N, 158.6°E	998hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
01:00 28/07/1992	35.1°N, 159.6°E	1000hPa	65km/h Cấp 8	--	Bão
07:00 28/07/1992	36.2°N, 160.5°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 28/07/1992	37.5°N, 161.5°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 28/07/1992	39.0°N, 163.0°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 29/07/1992	40.0°N, 164.0°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
07:00 29/07/1992	41.0°N, 166.0°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
13:00 29/07/1992	43.0°N, 169.0°E	1006hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
19:00 29/07/1992	44.0°N, 172.0°E	1008hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--
01:00 30/07/1992	46.0°N, 176.0°E	1004hPa	K.xác định	--	Chưa rõ	--

Tổng quan khái quát toàn bộ cơn bão

Hành trình, cường độ đỉnh, xếp hạng trong năm & các đặc điểm bất thường — tổng hợp tự động từ chuỗi quan trắc JMA và các dũ liệu quốc tế khác

Khái quát

Hồ sơ khái quát cơn bão

HELEN · 1992

Số hiệu 199208 · Nguồn quan trắc: JMA (Cơ quan Khí tượng Nhật Bản)

Bão

Ghi nhận cuối: 12477 ngày trước (01:00 30/07/1992)

74 km/hGió đỉnh (~40 kt)Sức gió mạnh nhất bão đạt được trong cả vòng đời — càng cao thì bão càng dữ dội.

996 hPaÁp suất thấp nhấtÁp suất tại tâm bão; con số càng thấp thì bão càng mạnh.

2,924 kmQuãng đườngTổng chiều dài đường đi mà tâm bão đã vạch ra từ đầu đến cuối.

3 ngày 18 giờThời gian hoạt độngKhoảng thời gian từ lúc bão hình thành đến khi tan hẳn.

#27/31Mạnh nhất năm 1992Thứ hạng sức gió của bão so với mọi cơn bão trong cùng mùa.

Theo dõi đầu tiên Thành bão Đạt đỉnh Ghi nhận cuối Địa danh lấy từ BigDataCloud

Ghi nhận theo dõi đầu tiên

vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương

07:00 26/07/1992

25.80°N, 158.00°E

Vùng áp thấp 1012 hPa

Chính thức mạnh lên thành bão

vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương

19:00 26/07/1992

27.30°N, 158.20°E

Bão 65 km/h 1000 hPa

Đạt cường độ đỉnh

vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương

07:00 27/07/1992

29.90°N, 158.00°E

Bão 74 km/h 996 hPa

Ghi nhận cuối cùng

vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương

01:00 30/07/1992

46.00°N, 176.00°E

Vùng áp thấp 1004 hPa

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Theo dữ liệu đường bờ biển, tâm bão di chuyển hoàn toàn trên biển — không ghi nhận đổ bộ đất liền trong suốt vòng đời.

Mức độ mạnh trong năm

#27 trên tổng 31 cơn bão mùa 1992
(xếp theo gió mạnh nhất)

Tăng cường nhanh (RI)

40kt/24h

Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 40 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). 07:00 26/07/1992 → 07:00 27/07/1992

Mức sụt áp tối đa

8hPa/6h

12hPa/12h

16hPa/24h

16hPa/48h

Sụt áp nhanh Giảm 16 hPa/24h — bão tăng cấp rõ rệt.

Sụt áp càng lớn trong thời gian ngắn cho thấy bão tăng cấp càng dữ dội. Mốc ~24 hPa/24h là ngưỡng "bom khí tượng" (bão bùng nổ cường độ).

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Có giai đoạn di chuyển rất nhanh (đạt 64 km/h).

32.5Tốc độ TB (km/h)

64.2Tốc độ tối đa (km/h)

1.06×Độ uốn khúc

Kết cấu gió & năng lượng

Bán kính gió mạnh: 60 (nm) / 110 (km)

Đường kính vùng bão: —

ACE: 1.0632 ×10⁴ kt²

PDI: 0.4507 ×10⁶ kt³

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

ACE & PDI được tính từ gió 1 phút, quy đổi từ gió 10 phút (JMA) qua một hệ số. Mặc định là 1.14 (WMO). Bạn có thể đặt lại hệ số trong khoảng 1.05–1.30, và/hoặc thêm các khoảng cấp gió Beaufort dùng hệ số riêng. Cài đặt được lưu trong trình duyệt và áp dụng cho mọi cơn bão cho tới khi bạn thay đổi hoặc đưa về mặc định.

Hệ số mặc định

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Mức năng lượng: Thấp

Cơn bão đã tích luỹ 1.0632 ×10⁴ kt² năng lượng (ACE) — năng lượng tích luỹ khiêm tốn — bão yếu hoặc tồn tại ngắn.

Xếp thứ 29/31 về năng lượng trong mùa bão 1992.
Chiếm 0.3% tổng năng lượng của cả 31 cơn bão trong mùa.
Mạnh gấp 0.1 lần ACE trung bình mỗi cơn bão trong mùa (~12.81 ×10⁴ kt²).

PDI · Chỉ số phá hoại0.4507×10⁶ kt³

PDI đo tổng "sức tàn phá" tích luỹ theo lập phương của sức gió — càng cao thì tiềm năng gây thiệt hại của bão càng lớn.

ACE & PDI tính từ gió 1 phút (quy đổi từ gió 10 phút JMA ×1.14) tại các bản tin 00/06/12/18 UTC. Thứ hạng năng lượng được tính lại trực tiếp cho toàn bộ các cơn bão cùng mùa.

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

27.1°C Thuận lợi

Đánh giá nền nhiệt: SST đạt trên ngưỡng phát triển bão 26.5°C — đủ điều kiện nhiệt để duy trì cường độ.

21.2°CSST trung bình

28.3°CCao nhất

7.9°CThấp nhất

27.1°CTại điểm đạt đỉnh

31%Điểm ≥ 26.5°C

SST & sức gió tại từng mốc dọc đường đi tâm bão SST (°C) Ngưỡng 26,5°C Sức gió (km/h)

Chạm/bấm (hoặc rê chuột) vào từng cột để xem chi tiết SST & sức gió tại thời điểm đó. Cột xám = tâm bão trên đất liền / không có dữ liệu SST.

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	SST	So với 26.5°C	Sức gió
07:00 26/07/1992	25.80°N, 158.00°E	27.8°C	+1.3°C	KXĐ
13:00 26/07/1992	26.50°N, 158.00°E	28.3°C	+1.8°C	KXĐ
19:00 26/07/1992	27.30°N, 158.20°E	28.0°C	+1.5°C	65 km/h
01:00 27/07/1992	28.50°N, 158.10°E	27.1°C	+0.6°C	65 km/h
07:00 27/07/1992	29.90°N, 158.00°E	27.1°C	+0.6°C	74 km/h
13:00 27/07/1992	31.90°N, 158.20°E	25.8°C	-0.7°C	74 km/h
19:00 27/07/1992	33.80°N, 158.60°E	24.8°C	-1.7°C	65 km/h
01:00 28/07/1992	35.10°N, 159.60°E	24.5°C	-2.0°C	65 km/h
07:00 28/07/1992	36.20°N, 160.50°E	22.4°C	-4.1°C	KXĐ
13:00 28/07/1992	37.50°N, 161.50°E	20.6°C	-5.9°C	KXĐ
19:00 28/07/1992	39.00°N, 163.00°E	19.2°C	-7.3°C	KXĐ
01:00 29/07/1992	40.00°N, 164.00°E	17.5°C	-9.0°C	KXĐ
07:00 29/07/1992	41.00°N, 166.00°E	16.6°C	-9.9°C	KXĐ
13:00 29/07/1992	43.00°N, 169.00°E	11.3°C	-15.2°C	KXĐ
19:00 29/07/1992	44.00°N, 172.00°E	10.6°C	-15.9°C	KXĐ
01:00 30/07/1992	46.00°N, 176.00°E	7.9°C	-18.6°C	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt độ bề mặt biển dao động 7.9–28.3°C (trung bình 21.2°C); 31% số điểm lấy mẫu nằm trên ngưỡng phát triển bão 26.5°C. Khi đạt đỉnh, SST ở mức 27.1°C (trên ngưỡng 26.5°C) — phù hợp để duy trì cường độ đỉnh đã ghi nhận. Bão có tăng cường nhanh dù SST không quá cao — cho thấy các yếu tố khác (độ đứt gió thấp, ẩm tầng giữa) cũng đóng vai trò quan trọng. Về cuối vòng đời, bão di chuyển sang vùng biển mát hơn (7.9°C so với 27.8°C lúc đầu) — nền nhiệt giảm dần là yếu tố góp phần khiến bão suy yếu.

Nguồn dữ liệu SST: NOAA OISST v2.1 (0.25°, dữ liệu ngày) · NOAA CoastWatch ERDDAP. Ngưỡng 26.5°C là điều kiện nhiệt tối thiểu để bão nhiệt đới hình thành và duy trì.

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

5,721 m Rất thuận lợi

Đánh giá kho nhiệt đại dương: Biển rất sâu (≥ 1000 m) — kho nhiệt đại dương khổng lồ, gần như không có phản hồi nước lạnh khi bão khuấy trộn, điều kiện lý tưởng để duy trì và tăng cường.

4,964 mĐộ sâu trung bình

6,109 mSâu nhất

1,602 mNông nhất

5,721 mTại điểm đạt đỉnh

100%Điểm ≥ 200 m

Đường phía trên là sức gió của bão; khối bên dưới là mặt cắt đáy biển; phần đất nâu nhô lên trên mặt biển là địa hình khi bão đã vào bờ. Chạm/bấm vào từng điểm để xem độ sâu (hoặc cao độ) & sức gió tại đó.

Đáy biển (tô theo độ sâu) Sức gió tâm bão Ranh giới biển sâu 200 m Nước nông ven bờ Địa hình đất liền (nhô trên mặt biển)

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ sâu / Cao độ	Phân loại	Sức gió
07:00 26/07/1992	25.80°N, 158.00°E	5,996 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 26/07/1992	26.50°N, 158.00°E	6,050 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 26/07/1992	27.30°N, 158.20°E	5,953 m	Vực sâu đại dương	65 km/h
01:00 27/07/1992	28.50°N, 158.10°E	5,932 m	Vực sâu đại dương	65 km/h
07:00 27/07/1992	29.90°N, 158.00°E	5,721 m	Vực sâu đại dương	74 km/h
13:00 27/07/1992	31.90°N, 158.20°E	2,947 m	Biển sâu	74 km/h
19:00 27/07/1992	33.80°N, 158.60°E	3,540 m	Vực sâu đại dương	65 km/h
01:00 28/07/1992	35.10°N, 159.60°E	4,117 m	Vực sâu đại dương	65 km/h
07:00 28/07/1992	36.20°N, 160.50°E	4,812 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 28/07/1992	37.50°N, 161.50°E	4,503 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 28/07/1992	39.00°N, 163.00°E	4,895 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 29/07/1992	40.00°N, 164.00°E	4,761 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
07:00 29/07/1992	41.00°N, 166.00°E	5,447 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
13:00 29/07/1992	43.00°N, 169.00°E	5,034 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
19:00 29/07/1992	44.00°N, 172.00°E	5,873 m	Vực sâu đại dương	KXĐ
01:00 30/07/1992	46.00°N, 176.00°E	5,720 m	Vực sâu đại dương	KXĐ

Dọc hành trình, độ sâu đáy biển nơi tâm bão đi qua dao động 1,602–6,109 m (trung bình ~4,964 m); 100% số điểm lấy mẫu nằm trên vùng biển sâu ≥ 200 m. Độ sâu là chỉ dấu gián tiếp cho bề dày lớp nước ấm (nhiệt lượng đại dương khả dụng): biển càng sâu, nước lạnh tầng dưới càng khó bị khuấy lên làm mát mặt biển, nên bão càng được tiếp nhiệt bền bỉ. Khi đạt cường độ đỉnh, tâm bão nằm trên vùng biển rất sâu ~5,721 m — kho nhiệt gần như vô hạn so với nhu cầu của bão, hoàn toàn phù hợp để bão đạt và giữ phân loại Bão. Pha tăng cường nhanh diễn ra chủ yếu trên nền biển sâu — bề dày lớp nước ấm lớn là một trong những điều kiện đại dương hỗ trợ cho việc bùng phát cường độ.

Nguồn dữ liệu độ sâu & cao độ: GEBCO 2020 (lưới ~450 m) · Open Topo Data (GEBCO 2020 bao gồm cả địa hình đất liền). Giá trị âm = độ sâu đáy biển, dương = cao độ địa hình so với mực nước biển. Ngưỡng 200 m ≈ mép thềm lục địa — ranh giới giữa biển sâu (tiếp nhiệt tốt) và biển nông (dễ bị làm lạnh).

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

0.9 kJ/cm² Bất lợi

Đánh giá kho nhiệt đại dương: OHC rất thấp/gần như không có lớp ấm 26°C (lớp 26°C dày ~7 m) — kho nhiệt cạn, bão khó duy trì cường độ trên vùng biển này.

3.5OHC trung bình (kJ/cm²)

19.4Cao nhất

0.0Thấp nhất

0.9Tại điểm đạt đỉnh

0%Điểm ≥ 50 kJ/cm²

6 mĐộ dày lớp ấm 26°C trung bình (D26)

28 mD26 dày nhất

Diễn biến nhiệt lượng đại dương dọc hành trình OHC (kJ/cm²) Ngưỡng RI ~50 Sức gió (km/h)

≥90 60–90 50–60 (RI) 30–50 10–30 <10

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	OHC	Lớp 26°C (D26)	Sức gió
07:00 26/07/1992	25.80°N, 158.00°E	19.4 kJ/cm²	28 m	KXĐ
13:00 26/07/1992	26.50°N, 158.00°E	16.3 kJ/cm²	25 m	KXĐ
19:00 26/07/1992	27.30°N, 158.20°E	13.0 kJ/cm²	21 m	65 km/h
01:00 27/07/1992	28.50°N, 158.10°E	6.3 kJ/cm²	16 m	65 km/h
07:00 27/07/1992	29.90°N, 158.00°E	0.9 kJ/cm²	7 m	74 km/h
13:00 27/07/1992	31.90°N, 158.20°E	0.0 kJ/cm²	0 m	74 km/h
19:00 27/07/1992	33.80°N, 158.60°E	0.0 kJ/cm²	0 m	65 km/h
01:00 28/07/1992	35.10°N, 159.60°E	0.0 kJ/cm²	0 m	65 km/h
07:00 28/07/1992	36.20°N, 160.50°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
13:00 28/07/1992	37.50°N, 161.50°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
19:00 28/07/1992	39.00°N, 163.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
01:00 29/07/1992	40.00°N, 164.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
07:00 29/07/1992	41.00°N, 166.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
13:00 29/07/1992	43.00°N, 169.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
19:00 29/07/1992	44.00°N, 172.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ
01:00 30/07/1992	46.00°N, 176.00°E	0.0 kJ/cm²	0 m	KXĐ

Dọc hành trình, nhiệt lượng đại dương (OHC, tương đối ngưỡng 26°C) dao động 0.0–19.4 kJ/cm² (trung bình 3.5 kJ/cm², độ sâu đẳng nhiệt 26°C trung bình ~6 m); 0% số điểm vượt ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm². OHC là thước đo TRỰC TIẾP hơn cả SST và độ sâu đáy biển: nó đo lượng nhiệt tích trong toàn bộ lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C. Khi bão khuấy trộn làm nước lạnh tầng dưới trồi lên, OHC cao (lớp ấm dày) giúp mặt biển ít bị làm mát, nên bão được tiếp nhiệt bền bỉ. Đáng chú ý, khi đạt đỉnh OHC chỉ ~0.9 kJ/cm² (lớp 26°C mỏng ~7 m) — dưới ngưỡng RI ~50 kJ/cm²; cường độ đỉnh nhiều khả năng nhờ khí quyển thuận lợi hơn là kho nhiệt đại dương, và bão dễ suy yếu sau đó. Bão có tăng cường nhanh dù OHC không cao — các yếu tố khí quyển (đứt gió thấp, ẩm tầng giữa) đóng vai trò chính. Có điểm mặt biển rất ấm (SST ~28.5°C) nhưng OHC lại thấp (~19.4 kJ/cm²) — hiện tượng "ấm giả": lớp ấm mỏng, dễ bị khuấy trộn làm mát dù bề mặt nóng, nên SST một mình dễ gây đánh giá quá lạc quan. Kho nhiệt ở pha mạnh lên (~11.2 kJ/cm²) cao hơn rõ rệt pha suy yếu (~0.1 kJ/cm²) — nhất quán với việc bão suy yếu khi rời vùng biển giàu nhiệt.

Nguồn dữ liệu OHC: NOAA GODAS Ocean Reanalysis (thế nhiệt pottmp, 40 mực sâu) · NOAA PSL THREDDS (NCSS). Ngưỡng ~50 kJ/cm² (lớp 26°C dày ≥ 60 m) là mức kho nhiệt thuận lợi cho bão tăng cường nhanh.

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu

Trong toàn bộ vòng đời, tâm bão không đi vào đất liền nên không xét độ ẩm đất — hiệu ứng đại dương nâu chỉ xảy ra khi bão ở trên đất liền. Hiệu ứng đại dương nâu chỉ có ý nghĩa khi tâm bão ở trên đất liền: nếu đất đủ ẩm ướt, bốc hơi mạnh như mặt biển sẽ cấp nhiệt-ẩm giúp bão duy trì/mạnh thêm sau khi đổ bộ thay vì suy yếu ngay.

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Độ ẩm tầng trung (500–700 hPa)

53% Trung bình tại điểm bão đạt đỉnh

Độ ẩm tầng trung ở mức trung bình (50–60%) — tạm đủ nhưng dễ bị không khí khô cuốn vào làm suy yếu.

61%Trung bình 39–93%Dao động 50%Điểm ≥ 60%

Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa)

15.6m/s · Rất bất lợi tại điểm bão đạt đỉnh

Đứt gió rất cao (> 30 hải lý/giờ) — phá vỡ cấu trúc thẳng đứng của bão, gây suy yếu nhanh.

16.7TB (m/s) 8.2–25.1Dao động 19%Điểm < 20kt

Độ ẩm tầng trung (%) Độ đứt gió (m/s) Ngưỡng thuận lợi

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Độ ẩm tầng trung	Độ đứt gió	Sức gió
07:00 26/07/1992	25.80°N, 158.00°E	39%	8.2 m/s	KXĐ
13:00 26/07/1992	26.50°N, 158.00°E	47%	16.4 m/s	KXĐ
19:00 26/07/1992	27.30°N, 158.20°E	50%	12.4 m/s	65 km/h
01:00 27/07/1992	28.50°N, 158.10°E	43%	9.3 m/s	65 km/h
07:00 27/07/1992	29.90°N, 158.00°E	53%	15.6 m/s	74 km/h
13:00 27/07/1992	31.90°N, 158.20°E	62%	23.9 m/s	74 km/h
19:00 27/07/1992	33.80°N, 158.60°E	54%	18.3 m/s	65 km/h
01:00 28/07/1992	35.10°N, 159.60°E	66%	15.4 m/s	65 km/h
07:00 28/07/1992	36.20°N, 160.50°E	63%	9.1 m/s	KXĐ
13:00 28/07/1992	37.50°N, 161.50°E	66%	16.3 m/s	KXĐ
19:00 28/07/1992	39.00°N, 163.00°E	55%	17.4 m/s	KXĐ
01:00 29/07/1992	40.00°N, 164.00°E	61%	22.1 m/s	KXĐ
07:00 29/07/1992	41.00°N, 166.00°E	50%	14.6 m/s	KXĐ
13:00 29/07/1992	43.00°N, 169.00°E	77%	21.5 m/s	KXĐ
19:00 29/07/1992	44.00°N, 172.00°E	90%	25.1 m/s	KXĐ
01:00 30/07/1992	46.00°N, 176.00°E	93%	21.7 m/s	KXĐ

Độ ẩm tầng trung khí quyển (trung bình 500–700 hPa) dao động 39–93% (trung bình 61%); 50% số điểm đạt mức ẩm thuận lợi (≥ 60%). Độ đứt gió thẳng đứng (200–850 hPa) dao động 8.2–25.1 m/s (trung bình 16.7 m/s ≈ 32 hải lý/giờ). Khi đạt đỉnh, môi trường lại kém thuận lợi (tầng giữa khô 53%, đứt gió cao 15.6 m/s) — bão đạt cực đại chủ yếu nhờ nền nhiệt biển và quán tính, và dễ suy yếu ngay sau đó. Bão tăng cường nhanh trong điều kiện môi trường không hoàn toàn lý tưởng — cho thấy vai trò lớn của nền nhiệt biển và cấu trúc nội tại của bão.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (2.5°, 4 obs synoptic/ngày) — RH tầng trung 500–700 hPa & đứt gió 200–850 hPa. Độ ẩm tầng trung ≥ 60% và độ đứt gió < 20 hải lý/giờ (~10 m/s) là các điều kiện thuận lợi cho bão. Độ đứt gió = độ lớn hiệu vector gió giữa 200 hPa và 850 hPa.

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Gió trung bình theo khối lượng lớp dẫn đường 850–200 hPa chính là "dòng chảy" lái cơn bão. So sánh vector dòng dẫn (xanh) với vector di chuyển thực của tâm bão (đỏ) suy từ hai điểm quỹ đạo liên tiếp cho biết bão có bám theo dòng môi trường hay không; phần lệch còn lại phản ánh beta-drift và các tác động khác.

Sai lệch góc trung bình

13°

Bám sát dòng dẫn · lớn nhất 45°

Tốc độ dẫn đường vs thực

33 / 35 km/h

Dòng dẫn đủ mạnh để lái bão

Hướng dòng dẫn chủ đạo

đông bắc

phương vị ~33°

Vector dòng dẫn đường (850–200 hPa) Vector di chuyển thực của tâm bão Quỹ đạo bão

Thời điểm (giờ VN)	Tọa độ tâm bão	Dòng dẫn đường	Di chuyển thực	Sai lệch góc
07:00 26/07/1992	25.80°N, 158.00°E	13.8 km/h · tây bắc	13.0 km/h · bắc	24°
13:00 26/07/1992	26.50°N, 158.00°E	20.1 km/h · bắc	15.2 km/h · bắc	25°
19:00 26/07/1992	27.30°N, 158.20°E	27.0 km/h · bắc	22.3 km/h · bắc	2°
01:00 27/07/1992	28.50°N, 158.10°E	30.9 km/h · bắc	26.0 km/h · bắc	1°
07:00 27/07/1992	29.90°N, 158.00°E	37.5 km/h · bắc	37.2 km/h · bắc	2°
13:00 27/07/1992	31.90°N, 158.20°E	42.2 km/h · bắc	35.8 km/h · bắc	4°
19:00 27/07/1992	33.80°N, 158.60°E	34.3 km/h · bắc	28.5 km/h · đông bắc	14°
01:00 28/07/1992	35.10°N, 159.60°E	43.5 km/h · bắc	24.5 km/h · đông bắc	13°
07:00 28/07/1992	36.20°N, 160.50°E	37.7 km/h · đông bắc	28.3 km/h · đông bắc	5°
13:00 28/07/1992	37.50°N, 161.50°E	36.5 km/h · đông bắc	35.3 km/h · đông bắc	15°
19:00 28/07/1992	39.00°N, 163.00°E	25.2 km/h · đông	23.4 km/h · đông bắc	45°
01:00 29/07/1992	40.00°N, 164.00°E	22.8 km/h · đông	33.7 km/h · đông bắc	13°
07:00 29/07/1992	41.00°N, 166.00°E	36.4 km/h · đông	55.5 km/h · đông bắc	28°
13:00 29/07/1992	43.00°N, 169.00°E	38.2 km/h · đông bắc	44.4 km/h · đông bắc	12°
19:00 29/07/1992	44.00°N, 172.00°E	38.6 km/h · đông bắc	64.2 km/h · đông bắc	6°
01:00 30/07/1992	46.00°N, 176.00°E	39.7 km/h · đông bắc	64.2 km/h · đông bắc	1°

Dòng dẫn đường tầng cao (gió trung bình theo khối lượng lớp 850–200 hPa) dọc đường đi có tốc độ trung bình ~33 km/h, hướng chủ đạo về phía đông bắc. Bão di chuyển thực tế trung bình ~34 km/h; sai lệch góc trung bình giữa hướng dòng dẫn và hướng đi thực khoảng 13° (Bám sát dòng dẫn), lớn nhất ~45°. Hướng di chuyển bám sát dòng dẫn — cơn bão chủ yếu bị "lái" bởi dòng môi trường tầng cao; phần lệch nhỏ còn lại (ở Bắc bán cầu thường lệch trái, về phía tây bắc) phù hợp với hiệu ứng beta-drift.

Nguồn dữ liệu: NOAA PSL · NCEP/NCAR Reanalysis 1 (gió u,v theo mực áp) — trung bình lớp dẫn đường 850–200 hPa. Hướng dòng dẫn = hướng gió trung bình lớp thổi về (0°=Bắc, 90°=Đông); hướng di chuyển suy từ 2 điểm quỹ đạo liên tiếp. Sai lệch nhỏ (ở Bắc bán cầu thường lệch về tây bắc) là biểu hiện của beta-drift.

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Quy mô vùng gió của bão — không chỉ gió mạnh đến đâu mà còn trải rộng bao xa — quyết định phạm vi và mức độ tàn phá. Mô phỏng bên dưới dựng theo số liệu bán kính gió lớn nhất trong best track JMA.

Gió mạnh (cấp 6+) Mắt bão

Bão thu nhỏ (compact)năng lượng dồn sát tâm: bão nhỏ gọn, dễ tăng cấp bùng phát và tàn phá khốc liệt trong dải hẹp quanh mắt bão

Gió mạnh (cấp 6+)

111km bán kính

Đường kính ~222 km · trục lớn/nhỏ 111/111 km

Dải bán kính cả vòng đời: 56–111 km (TB ~86 km)

Không ghi nhận vùng gió cấp 10+.

Cấu trúc trường gió: gần đối xứng. Ghi nhận bán kính gió ở 6/16 mốc quan trắc.

Các điểm nổi bật khác về trường gió

Không chỉ tại thời điểm bán kính lớn nhất — dưới đây là những mốc đáng chú ý khác dọc đường đi, mỗi mốc phản ánh một đặc điểm riêng về cách trường gió của bão mở rộng, siết chặt hay lệch hướng theo từng pha.

Vùng gió mạnh cực đại

BK 111 km ĐK 222 km Gió tâm 74 km/h

Thời điểm trường gió cấp 6+ trải rộng nhất — phạm vi ảnh hưởng gió mạnh, gió giật lớn nhất trong toàn bộ vòng đời bão.

07:00 27/07/1992

Vùng gió mạnh (cấp 6 trở lên) mở rộng lớn nhất tới bán kính khoảng 111 km (~60 hải lý, đường kính ~222 km) vào 07:00 27/07/1992 khi sức gió tâm bão ~74 km/h. Xét về quy mô, bão được xếp vào nhóm "Bão thu nhỏ (compact)": năng lượng dồn sát tâm: bão nhỏ gọn, dễ tăng cấp bùng phát và tàn phá khốc liệt trong dải hẹp quanh mắt bão. Trường gió gần như đối xứng quanh tâm, cho thấy cấu trúc bão siết chặt, cân đối. Với bán kính gió nhỏ gọn, thiệt hại nặng nhất dồn vào dải hẹp bám sát đường đi của tâm bão; đổi lại, bão dạng này thường khó dự báo và có thể mạnh lên rất nhanh. Bán kính vùng gió mạnh cũng là căn cứ để khoanh vùng nguy hiểm trên biển, xác định phạm vi sơ tán và ước tính khoảng thời gian an toàn còn lại trước khi gió mạnh ập tới.

Bán kính gió lấy theo giá trị lớn nhất trong vòng đời bão (nguồn: best track JMA). Vòng gió được vẽ lệch tâm theo trục lớn/nhỏ để phản ánh mức độ bất cân đối của trường gió thực tế.

Biểu đồ vòng đời cường độ

Sức gió (km/h)Áp suất (hPa)

Bản đồ đường đi & cường độ (tự dựng từ best track JMA · bấm vào từng mốc để xem chi tiết)

Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS bão HELEN — Ảnh mây vệ tinh NASA GIBS (đổi theo mốc thời gian đang chọn)

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Bão HELEN (1992) được JMA ghi nhận theo dõi đầu tiên tại vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương lúc 07:00 26/07/1992. Hệ thống chính thức mạnh lên thành bão (cấp 8) tại vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương vào 19:00 26/07/1992. Bão đạt cường độ đỉnh gần vùng biển Tây Bắc Thái Bình Dương với sức gió 74 km/h (~40 kt), phân loại Bão, áp suất tâm thấp nhất 996 hPa. Xét theo gió mạnh nhất, đây là cơn bão mạnh thứ 27/31 của mùa bão 1992. Bão được ghi nhận lần cuối tại vùng biển phía Bắc Tây Thái Bình Dương lúc 01:00 30/07/1992. Tổng quãng đường di chuyển khoảng 2924 km trong 3 ngày 18 giờ (tốc độ trung bình ~32 km/h). Có tăng cường nhanh (RI): sức gió tăng 40 kt trong ≤24 giờ (ngưỡng RI ≥ 30 kt). Về điều kiện nền nhiệt biển: SST trung bình dọc đường đi ~21.2°C (Thuận lợi — ngưỡng phát triển bão là 26.5°C). Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung ~61% (Trung bình), đứt gió thẳng đứng ~16.7 m/s (Rất bất lợi). Về độ sâu đáy biển: bão đi qua vùng biển sâu trung bình ~4,964 m (Rất thuận lợi cho việc tiếp nhiệt), tại điểm đạt đỉnh độ sâu ~5,721 m — biển càng sâu, lớp nước ấm càng dày và bão càng ít bị vệt nước lạnh làm suy yếu. Về nhiệt lượng đại dương (OHC): trung bình dọc đường đi ~3.5 kJ/cm² (Bất lợi — ngưỡng thuận lợi tăng cường nhanh ~50 kJ/cm²), tại điểm đạt đỉnh ~0.9 kJ/cm². OHC phản ánh bề dày lớp nước ấm tới độ sâu đẳng nhiệt 26°C — thước đo trực tiếp hơn cả SST và độ sâu đáy biển. Theo dữ liệu đường bờ biển, tâm bão di chuyển hoàn toàn trên biển và không đổ bộ đất liền.

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Khi hai cơn bão (xoáy thuận) tiến lại đủ gần nhau — thường trong khoảng ~1.400 km — chúng bắt đầu quay quanh một điểm chung nằm giữa hai tâm, gọi là khối tâm chung. Hiện tượng này được nhà khí tượng Nhật Bản Sakuhei Fujiwhara mô tả năm 1921 nên mang tên ông.

Ở Bắc bán cầu, hai xoáy quay quanh nhau theo chiều ngược kim đồng hồ, khiến quỹ đạo cả hai bị bẻ cong và hướng di chuyển thay đổi khó lường. Tùy vào khoảng cách và chênh lệch cường độ, tương tác có thể dẫn tới ba kết cục chính:

Xoay quanh nhau: hai cơn cùng quay quanh khối tâm chung như đang "khiêu vũ", quỹ đạo uốn cong nhưng vẫn giữ khoảng cách với nhau.
Hấp thụ (nuốt): cơn mạnh hơn hút lấy và nhập cơn yếu hơn vào làm một, hợp nhất thành một xoáy lớn duy nhất.
Đẩy xa nhau: sau khi quay được một đoạn, hai cơn tách ra và bị "văng" theo hai hướng ngược nhau, rời xa dần.

Vì vậy đây là yếu tố quan trọng khi dự báo đường đi của bão đôi.

Bên dưới là phân tích cụ thể mức độ tương tác giữa cơn bão này với từng cơn bão cùng thời kỳ, kèm mô phỏng chuyển động hai tâm bão.

Đang phân tích tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ…

Menu Chính

HELEN (1992)

Bán kính gió

Diễn biến: HELEN (1992)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam

Menu Chính

NGÔN NGỮ

Chọn vị trí xem thời tiết

HELEN (1992)

Diễn biến: HELEN (1992)

Tương tác đất liền — phân tích đổ bộ

Mức độ mạnh trong năm

Tăng cường nhanh (RI)

Mức sụt áp tối đa

Đặc điểm & bất thường trong di chuyển

Kết cấu gió & năng lượng

Tuỳ chỉnh hệ số quy đổi gió 10′ → 1′ (ACE & PDI)

Sức mạnh & năng lượng tích luỹ (ACE / PDI)

Nhiệt độ bề mặt biển (SST) dọc đường đi tâm bão

Độ sâu đáy biển & cao độ địa hình dọc đường đi tâm bão & ảnh hưởng tới cường độ

Nhiệt lượng đại dương (OHC) dọc đường đi tâm bão

Độ ẩm đất (Soil Moisture) & hiệu ứng đại dương nâu

Môi trường khí quyển: độ ẩm tầng trung & độ đứt gió thẳng đứng

Dòng dẫn đường tầng cao (steering flow) dọc đường đi tâm bão

Phân tích sâu bán kính gió mạnh

Gió mạnh (cấp 6+)

Biểu đồ vòng đời cường độ

Tóm tắt bằng lời — toàn bộ hành trình & cường độ bão kể lại thành đoạn văn dễ đọc

Tương tác với các cơn bão cùng thời kỳ & hiệu ứng Fujiwhara

Tâm bão không đi qua bất kỳ tỉnh/thành nào của Việt Nam